Proeverij Zeewijck 20-05-2015: Wemyss Malts by Ginny Boswell

Een proeverij van slijterij Zeewijck in samenwerking met Whisky Import Nederland. Een en ander in het kader van het 10-jarig bestaan van Zeewijck en het feit dat ze de Wemyss ("Weems") malts in de winkelselectie opnemen.
De locatie was de altijd gezellige Oma's Kamer van Café Middeloo, en met circa 50 personen tot de nok gevuld.

Het hele gebeuren werd gepresenteerd door de'brand-ambassador' van Wemyss, de lieftallige Ginny Boswell.

Gelukkig is haar Lowlands-Schotse accent redelijk goed verstaanbaar en zodra de glazen ingeschonken zijn gaan we van start. We krijgen een uitleg over de onstaansgeschiedenis van Wemyss. De familie woont al eeuwen op Wemyss castle, iets boven Edinburgh aan de oost-kust van Schotland. Een jaar of tien geleden besloten ze om 'iets' is de whisky te gaan doen. Wemyss werd een onafhankelijke bottelaar.

De eerste whisky die we proeven is een blend, een "premium" blend met een klein graanwhisky gehalte, toegevoegde kleuring: The Lord Elch Premium Blend, 40%. 
Een prima blend; niet te zoet, wat kenmerkend is voor blends met weinig graan-content. Geen hoogvlieger maar met een goede prijs (ca. € 25,-) -kwaliteit verhouding een goed alternatief.

De tweede is een whisky die ik al heel lang op mijn wishlist had staan: The Velvet Fig. Wemyss heeft als kenmerk dat ze de smaak van de whisky in de naam laten terugkomen, in plaats van de naam van de distillery een prominente plaats geven. Echter, deze is een zogenaamde 'malt-blend', dat wil zeggen een blend gemaakt van 100% malt-whiskies. Deze Velvet Fig bevat veel sherry-invloeden, heerlijk qua smaak en met 46% krachtig genoeg. Het is een eenmalige versie die langzamerhand uitverkocht raakt en ik had de hoop al opgegeven er ooit één van te bemachtigen maar dat is nu toch gelukt. En ondanks aandringen wilde Ginny niet vertellen welke malts hierin verwerkt waren.

En dan komen we eindelijk in de single-malts terecht: The Rhuharb Royale (Benrinnes), 2001, 13yo, 46%. Deze zou, gezien de naam, lichtjes naar rabarber moeten smaken of ruiken. Ik heb het er niet uitgehaald. Ik vond deze sowieso iets minder dan de Velvet Fig.

De volgende is afkomstig van de Aberfeldy Distillery en heeft de geheimzinnige naam: Toffee Tuile. Op 46%, 15yo en gedistilleerd in 1999. De toffee viel wel mee, niet erg zoet, goede whisky maar ik zou er geen moord voor doen.

Na een korte pauze met hapjes (ossenworst en single-kaas) trappen we wwer af met een Highlander: Cayenne Cocoa Bean (Clynelish) 1997, 17yo, 46%. Erg lekker deze, typische Clynelish, beetje ziltig, prettig scherp en krachtig. Toppertje!

De laatste twee zijn turfbommetjes, te beginnen met The Peat Chimney. Een 12 jaar oude blended malt op 40%. Er is ook een 8 jaar oude versie. De naam is een beetje misleidend, er zit wel een beetje rook/turf in de neus, maar in de smaak valt dit wat weg. Mooie blend wel dit.

De laatste van de avond is weer een single malt, een Bowmore, 17yo, 46% 1996 en genaamd Aniseed Pastille. Je moet het allemaal maar verzinnen! Prima whisky maar een stukje boven de € 100,-, voor mij te veel.

Aan het einde van de avond onthulde Ginny dan Wemyss bezig is geweest om zelf een distilleerderij te bouwen en dat deze inmiddels in bedrijf is. Kingsbarns Distillery heet deze.

Richard "Mr. Zeewijck" keek toe en zag dat het goed was.

Sigaren workshop door Ria Bos, proeverij rum en whisky, 8-03-2015

De workshop werd gegeven door Ria Bos, één van de weinige sigarenmakers in Europa die een sigaar met de hand kan maken zeker de enige vrouw die dit ambacht nog beheerst! Uiteraard is Ria afkomstig uit de regio Kampen, om precies te zijn IJsselmuiden. Ze is haar carrière begonnen bij Oud Kampen (later Ritmeester) om via Olifant als zelfstandige verder te gaan, mede ingegeven door de strenge wetgeving omtrent reclame van rookwaren.

Eerst kregen we het verschil uitgelegd tussen long-fillers en short-fillers. Bij een long-filler bestaat het binnenwerk van de sigaar uit hele tabaksbladeren, bij een short-filler bestaat het binnenwerk uit korte stukjes, als een soort shag. Dit is ontstaan doordat vroeger, in het VOC-tijdperk, de bladeren vanuit Nederlands-Indië per schip naar Nederland getransporteerd werden. Door het rollen van het schip braken de droge bladeren in kleine stukjes. De vochtige bladeren bleven heel zodat hier het omblad van gemaakt kon worden. Short-fillers zijn eigenlijk uit noodzaak ontstaan.

De workshop beslaat het maken van een longfiller. De eerste handeling is het strippen van de bladeren, dit wil zeggen: de harde kern eruit halen. In deze kern zit het grootste deel van de nicotine in een tabaksblad. Door het blad met de punt naar beneden te houden kun je iets boven het midden een scheurtje in de kern maken en dan naar beneden trekken, bij een vochtig blad trek je dan in één keer de kern eruit. Tien tot vijftien bladeren zijn nodig voor een (flinke) sigaar.

Vervolgens vouw je de bladeren harmonica-gewijs op tot de gewenste omvang bereikt is. Vervolgens rol je er diagonaal een blad omheen (goed strak) en lijm je deze met arabische gom vast. De puntjes van het binnenwerk knip je er van af, in één keer met het omblad met een speciale knipper.

Vervolgens voel je aan de sigaar welke kant het stevigst is, dit wordt dan de mondzijde, de zachte kant moet de vuurzijde worden omdat deze het eerst verdwijnt (letterlijk in rook opgaat). Dan gaat er een tweede omblad omheen, beginnend met de vuurzijde, ook weer diagonaal en zo glad en strak mogelijk. Het uiteinde weer met arabische gom lijmen en in een puntje draaien.

Close..., but no Cigar!

Dan moet de vuurzijde recht afgeknipt worden en het puntje aan de mondzijde ingekort worden, hier lijm je dan een rondje uit een tabaksblad overheen en klaar is de sigaar! Bijna dan.

Voor een goed eindresultaat moet de sigaar eerst ongeveer een week drogen. Om in een later stadium op te roken moet deze in een Humidor bewaard worden.

Als je het zo opschrijft lijkt het heel makkelijk maar in de praktijk valt het flink tegen. Het begint al met het strippen van de bladeren; als ze te droog zijn scheuren ze heel makkelijk. Dan het vouwen, het valt niet mee om een mooi compact pakketje te maken. En dan het rollen… het omblad scheurt echt heel makkelijk, en doe je te voorzichtig dan wordt de sigaar niet stevig genoeg. Voordeel van zo’n workshop is dat je nu wel snapt waarom (grotere) sigaren zo duur zijn. Experts (zoals Ria) maken er één per twee minuten, wij waren er een hele middag mee zoet!

En ondertussen werd er door Richard ook het nodige lekkers geschonken. Eerst drie keer een rum, te beginnen met een Legendario Elixer. Erg zoet en stevig van smaak. Geen doordrinker maar meer één voor na het eten. Of voor bij een sigaar.

De volgende was een Mount Gay XO, minder zoet en meer een traditionele donkere rum. Minder uitgesproken dan de eerste.

De laatste rum was een Cubaan: Brugal 1888 Edicion Limitada, ook weer wat meer traditioneel, erg zoet en lekker kruidig.

Na de pauze kregen we drie whiskies te proeven. Te beginnen met The Corriemhor Cigar Reserve. Erg zoete single malt met veel sherry invloeden. Dit zoetige past erg goed bij een sigaar.

Daarna werd de Dalmore Cigar malt geserveerd. Mooie whisky speciaal door Richard "The Nose" Patterson gecreëerd om bij een sigaar op te drinken. Veel sherry invloeden weer.

De laatste is wat afwijkend; Bowmore Small Batch bourbon cask. Beetje rokerig uiteraard, vanille uit de bourboncask gaat ook goed samen met een sigaar. Na de zoete rums en sherry-bommen is dit erg verfrissend.

Al met al een erg leuke workshop. Met een aantal heren van een club die al flink hadden zitten innemen en een dame die een workshop sigaren maken geeft liggen de dubbelzinnige opmerkingen voor de hand (“ik kom zo bij je om te kijken of je sigaar niet te slap is…”) enzovoort. Sommigen hadden zo’n enorme sigaar gemaakt, echt niet normaal! Met één van ø 2,5cm en lang 16,5cm. heb ik het nog bescheiden gehouden, maar eigenlijk gaat het nergens over, dit formaat…

Proeverij KCWS 20-02-2015: "Kantelen & Knagen" door Dennis Mulder

Kantelen & Knagen a.k.a. Whisky Bites.

Een bijzondere proeverij dit; het gaat niet zozeer om de whiskies maar om de combinatie van smaken. De whiskies zijn op zich niet zo heel bijzonder, een selectie uit de Diageo classic malts reeks:

- Knockando 12 jaar

- Singleton of Dufftown Tailfire

- Glenkinchie Distillers Edition

- Dalwhinnie Distillers Edition

- Clynelish 14 jaar

- Talisker 10 jaar

Deze selectie staat voor de doorsnede aan (basis-)smaken die over het algemeen in whisky voorkomen, nuances zijn er natuurlijk altijd.

Op de tafels staan zestien hapjes die de (basis-)smaken in eten vertegenwoordigen:

- pepernoten

- groene olijven

- wasabinoten

- oude kaas

- hamkaas chips

- jonge kaas

- mosterdkaas

- gezouten vlinders

- pure chocolade

- melk chocolade

- witte chocolade

- chorizoworst

- worst met rozemarijn

- harde worst

- pepermunt

- pinda's

Onder leiding van Dennis Mulder (brand ambassador bij Diageo - marktleider in de drankenwereld - samen met Ronald Anneveldt de drijvende kracht achter Whiskywijzer en daarnaast ook nog werkzaam buiten de drankenwereld als mede-eigenaar/trainer bij Demilise) gaan we deze smaken combineren. Zes maal zestien geeft 96 combinaties en 16 kleine slokjes uit een proefmaatje (2cl.) whisky; dat gaat niet lukken!

Gelukkig krijgen we wel wat begeleiding. De eerst combinatie is pepermunt met Talisker. Neem een pepermuntje, laat deze smelten op je tong en neem dan een slokje Talisker. Heel bijzonder; de rokerigheid verdwijnt bijna volledig!

Meteen een tip over hoe dit in de praktijk te brengen: neem een meloen en maak daar met een appelboor een gaatje in, giet hier een goed rokerige whisky in (bijv. een Caol Ila) en laat een nachtje staan. Snij de volgende dag de meloen in partjes en steek er een prikker in met een blaadje verse munt.

Een andere combinatie die niet goed werkt is pepernoot met Knockando, de whisky wordt heel bitter, met de Tailfire is dit al veel minder.

Wat we ook leren is dat de hapjes niet te vet moeten zijn, anders pakt een combinatie niet goed uit. Witte chocolade of jonge kaas gaan dus niet goed samen met whisky. De veertien overige smaken werken meer of minder smaakversterkend. Goede combinatie is bijvoorbeeld bittere (pure) chocolade met een fruitige whisky. De bitterheid verdwijnt en je proeft veel meer van de chocolade.
Een andere combinatie die goed uitpakt is oude kaas met een rokerige whisky als bijv. de Talisker of een Lagavulin.(Op een bord een dram Lagavulin uitschenken en daar oude kaas overheen verkruimelen en en tijdje in laten trekken.)

Wat ook goed gaat is bittere chocolade met een ziltige whisky. Zout heft bitterheid op.

Om te leren om geuren te herkennen gebruiken sommeliers soms een set met 50 geuren, deze zitten in kleine flesjes. Dennis had ook zo'n set meegenomen en er gingen een paar keer wat flesjes rond om geuren te herkennen. In de eerste ronde zat de geur van geroosterd brood, de meeste van onze tafel zaten wel in de rokerige hoek maar het brood werd door niemand herkend. Als je eenmaal weet wat het is, dan herken je het wel. De tweede was makkelijker: framboos, en dit werd dan ook door iedereen genoemd.

Veel combinaties heb ik niet uit kunnen proberen of gaven een te weinig bijzondere uitkomst. De anekdotes van Dennis waren geweldig leuk om aan te horen. Erg leuke en leerzame avond!

Proeverij KCWS 23-01-2015: Whisky women

Deze keer gaat het over vrouwen en whisky. Vroeger al waren er vrouwelijke professionals die hun sporen hebben verdiend in de whiskywereld en dat is nu nog steeds het geval; vakvrouwen die met een vaak frisse kijk op de zaak 'hun' product/distilleerderij vorm geven.
Onze tastemaster laat ons kennis maken met vrouwen als Gillian MacDonald, Angela D'Orazio, Kirstie McCallum en meer van deze iconen.
Uiteraard horen daar ook passende whisky's bij van de distilleerderijen die met deze vrouwen zijn verbonden. Denk aan bijzondere whisky's gemaakt bij onder meer Glenmorangie, Laphroaig, Mackmyra en nog een drietal distilleerderijen.

De eerste van de avond is Cardhu, whisky van de zwarte rots (dhu betekend zwart in het Gealic). Het verhaal gaat dat mevr. Cumming de Cardhu distilleerderij gelegaliseerd heeft, schoonvader John Cumming was een illegale whiskysmokkelaar. Bij het bouwen van de nieuwe distilleerderij werden de stills door Elizabeth verkocht aan William Grant om de Gelnfiddich distillery op te zetten. In 1893 werd de Cardhu verkocht aan Johnnie Walker en tot op heden is Cardhu verantwoordelijk voor het grootste gedeelte van de malt whisky in de JW-blends.

John en Elizabeth Cumming

De whisky: Cardhu 18 yrs, 40%.
Kleur: licht geel,
Neus: vaag, sherry en bourbon-mix met de bijbehorende tonen.
Smaak: vrij vlak. Noten, rozijnen en vanille. Geen hoogvlieger en na 18 jaar mag je wel wat meer verwachten.
Punten: 75

De volgende dame is Gillian McDonald, momenteel werkzaam bij Glenmorangie. Zij heeft haar opleiding genoten bij Heriot-Watt University, een universitaire opleiding in brouwen en distilleren.

Gillian McDonald

De whisky: Glenmorangie 18yrs 43%.
Kleur: licht geel,
Neus: oud leer, geur verdwijnt snel en wordt vlak.
Smaak: weinig bijzonders, misschien door het lage alcoholpercentage? Opnieuw geen hoogvlieger en na 18 jaar mag je wel wat meer verwachten.
Punten: 75

Hapje tussendoor: kaassoufflé.

Bij Burn Stewart werkt Dr. Kirstie McCallum als global Brand Ambassador. zij heeft een universitaire graad in de chemie en is via een tijdelijk baan in een graandistillery in de whisky-industrie terecht gekomen. 

Kirstie McCallum

We genieten van de Bunnahabhain 18yrs 46%. 

Kleur: donker geel.
Neus: veel sherry-invloeden: noten, vijgen, rozijen etc.
Smaak: opnieuw veel sherry. Mooi gelaagd. Ik vraag me af of deze nou heel erg anders is dan de lekkere 12 jaar oude.
Punten: 88


Dan verlaten we, voor even, Schotland en gaan naar Zweden naar Angela d'Orazio. Zij is begonnen als Brand Ambassador bij Glenmorangie. Later heeft ze de Akkurat whiskybar in Stockholm opgezet en organiseerde ze trips naar Schotland. Daarna ontmoette ze de mensen van Mackmyra en "the rest is history". 

Angela d'Orazio

We proeven uiteraard Mackmyra, de Preludium 06 50,5%. 

Kleur: licht geel.
Neus: frisse smaak, sterke citrus en een beetje turf.
Smaak: erg zoet, turfrook, citrusvruchten. Mooie volle smaak.
Punten: 85

Daarbij eten we köttbullar met lingonberrysaus.

Na het uitstapje weer terug naar Schotland, in bijzonder Islay voor de laatste 2 dames. Als eerste Rachel Barrie, master blender bij Morrison-Bowmore. Ook deze dame heeft een link met Glenmorangie want ook daar is ze werkzaam geweest als master blender. 

Rachel Barrie

De whisky: Bowmore White Sands 17yrs 43%.

Kleur: donker geel.
Neus: lichte sherryinvloeden en turf. Turf overheerst.
Smaak: frisse smaak maar niet heel bijzonder. Een paar off-notes bederven de boel een beetje.
Punten: 79

Voor de afsluiting gaan we een stuk terug in de tijd naar Bessie Williamson. Een bijzonder verhaal: Bessie vertrok 1932 naar Islay om een jaartje te werken bij Laphroaig. Ze kwan direct te werken als secretaresse onder Ian Hunter, toenmalig eigenaar, maar dat jaartje werd wat langer. Na de beroerte van Ian Hunter in 1938 kreeg ze de verantwoordelijkheid over de US distributie van Laphroaig, en in 1945 was ze zelfs full time distillery manager. Na de dood van Hunter in 1954 erfde ze de gehele distilleerderij en alles wat daar bij hoorde.

Bessie Williamson

De laatste whisky van deze avond: Laphroaig Select NAS 40%. 

Kleur: donker geel.
Neus: turf overheerst.
Smaak: milder dan de geur doet vermoeden maar vooral veel turf. Nogal één-dimensionaal.
Punten: 75

Meer over vrouwen in whisky: klik hier.

Nederlandse en Europese regels m.b.t. whisk(e)y

Een eenvoudige vraag: wat is de definitie van Nederlandse whisky?

Wat bedoel ik er mee: Van Schotse weten we het wel: minimaal 3 jaar, koperen potstill, eiken vaten, etc. Dit wordt streng gecontroleerd door de Scotch Whisky Association (SWA), logisch, het gaat tenslotte om hét exportproduct van Schotland, en concurrentievervalsing zou de kwaliteit en de goede naam niet ten goede komen.

Maar hoe zit het met NL? Volgens mij houden de grotere distillateurs hier (Zuidam, Frysk Hynder) de Schotse regels aan maar stel nou dat je daarvan wil afwijken, mag dat dan? In de US en Ierland doen ze dat namelijk ook.

Ik kan me voorstellen dat bijv. Zuidam er belang bij heeft om dat vast te leggen, zij profileren zich met Dutch Single Malt Whisky.

In Nederland hebben we SpiritsNL als branchevereniging voor gedistilleerd. Zij werken (o.a.) aan de wet- en regelgeving voor alcoholhoudende dranken en lobbyen voor de branche.

Een citaat:
In 1989 is een Europese wet van kracht geworden, waarin regels zijn vastgesteld voor de samenstelling van veel gedistilleerde dranken met een alcoholgehalte van meer dan vijftien procent. Voor deze dranken, waaronder Aquavit, Brandy, Cognac, Gin, Grappa, Ouzo, Rum, Whisky, Vodka en tientallen anderen, is bijvoorbeeld het minimum alcoholpercentage bepaald. Maar in de verordening is ook vastgelegd welke grondstoffen gebruikt worden, op welke wijze rijping plaatsvindt, welke aroma's zijn toegestaan of op welke wijze kleuring of verzoeting mag worden toegepast. Het doel van deze regelgeving is het beschermen van de kwaliteit van de verschillende dranken en het voorkomen van concurrentievervalsing.
(Bron: spiritsnl.nl/wat_is_gedistilleerd/v/euro...es_gedistilleerd.php , 22 nov 2015)


Zoals te verwachten is er vanuit Nederland hier niets over geregeld maar wel vanuit de EU. Of is de Nederlandse regelgeving komen te vervallen na invoering van de Europese regelgeving?

Uit het productieblad van de EU:

2. Whisky of Whiskey
a) Whisky of whiskey is een gedistilleerde drank die uitsluitend bereid is door:
i) distillatie van een beslag van gemoute granen, al dan niet met hele korrels van andere granen, dat vooraf
— is versuikerd door diastase van de erin aanwezige mout, al dan niet met andere natuurlijke enzymen,
— is vergist onder inwerking van gist;
ii) vervolgens door een of meer distillaties is gedistilleerd tot minder dan 94,8 % vol op zodanige wijze dat het distillatieproduct een aroma en een smaak heeft die afkomstig zijn van de gebruikte grondstoffen;
iii) waarna het einddistillaat gedurende ten minste drie jaar rijpt op houten fusten met een capaciteit van niet meer dan 700 l.
Het einddistillaat, waaraan alleen water en zuivere karamel (ten behoeve van kleuring) mogen worden toegevoegd, moet zijn kleur, aroma en smaak die het gevolg zijn van het in de punten i), ii) en iii), beschreven productieproces, behouden.
b) Het alcoholvolumegehalte van whisky of whiskey bedraagt ten minste 40 % vol.
13.2.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 39/29c) Aan whisky of whiskey mag geen alcohol, al dan niet verdund, in de zin van punt 5 van bijlage I worden toegevoegd.
d) Whisky of whiskey wordt niet verzoet of gearomatiseerd en bevat geen andere toegevoegde kleurstoffen dan zuivere karamel.

Okee, een directe overname van de productieparagraaf uit de SWA regels zo te zien. (niet helemaal, er wordt gesproken van 'houten vaten' en niet van 'eikenhouten vaten' zoals bij de SWA regels en het toevoegen van extra enzymen bij het mashen lijkt toegestaan).

In principe is het dan toegestaan om bijvoorbeeld geprepareerde houten staven (in sherry gedrenkt bijv.) in een vat te hangen. In de US doen ze dat wel en als ik het me goed herinner is er in Schotland hier ook al eens e.e.a. over te doen geweest. De SWA heeft dit verboden.